ข้อมูลทั่วไป อำเภอโนนสูง

ข้อมูลทั่วไป

ประวัติและความเป็นมา

            อำเภอโนนสูงก่อตั้งเป็นอำเภอเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2440 โดยทางราชการได้รวมรวมท้องที่ของตำบลโนนสูง ตำบลใหม่ ตำบลบิง ตำบลจันอัด ตำบลด่านคล้า ตำบลโตนด ตำบลเสลา ตำบลขามเฒ่า ตำบลโนนวัด ตำบลขามสะแกแสง (ปัจจุบันแยกเป็นอำเภอขามสะแกแสง) ตำบลทองหลาง รวมทั้งหมด 11 ตำบล ตั้งเป็นอำเภอเรียกชื่อว่า “อำเภอกลาง” สาเหตุที่เรียกชื่อว่าอำเภอกลาง นั้น เนื่องจากตั้งอยู่ระหว่างอำเภอเมือง (อำเภอใน) และอำเภอบัวใหญ่ (อำเภอนอก) ดังจะเห็นได้ว่าชาวอำเภอโนนสูงหรืออำเภอกลางดั้งเดิมจะใช้นามสกุลลงท้ายด้วยคำว่า “กลาง” เป็นส่วนใหญ่ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของชาวโคราชที่ชื่อสกุลจะบ่งบอกสถานที่อยู่ของต้นตระกูลได้

Non Sung Clocktower and Railwaystation

ในราวปี พ.ศ. 2450 – 2459 สมัยพระยากำธรพายัพทิศ (ดิษฐ์ โสฬส) เป็นนายอำเภอ ได้พิจารณา เห็นที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่บริเวณวัดร้างมาก่อน จึงได้เปลี่ยนชื่ออำเภอใหม่เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพของที่ตั้งและใช้ชื่อว่า “อำเภอโนนวัด” ในปี พ.ศ. 2460 – 2461 พระยาบริรักษ์นครเขต เป็นนายอำเภอ เห็นว่าที่ตั้งของอำเภอเดิมไม่เหมาะสมเท่าที่ควร จึงย้ายมาตั้งที่แห่งใหม่ ณ บริเวณที่ว่าการอำเภอในปัจจุบัน

ต่อมาในปี พ.ศ. 2487 กระทรวงมหาดไทยได้ปรับปรุงเขตอำเภอ ตำบลและหมู่บ้านใหม่

นายชม วัลลิภากร ดำรงตำแหน่งนายอำเภอในสมัยนั้น ได้ขอโอนท้องที่ตำบลทองหลางไปขึ้นกับอำเภอ    ท่าช้าง (ปัจจุบัน คือ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ) ส่วนหนึ่ง อีกส่วนหนึ่งไปขึ้นกับอำเภอเมืองนครราชสีมา และได้ยุบตำบลเสลาและตำบลโนนวัด รวมเป็นตำบลพลสงครามในปัจจุบันและได้เปลี่ยนชื่อใหม่จากอำเภอโนนวัดเป็น “อำเภอโนนสูง” เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพท้องที่ซึ่งเป็นที่ราบสูงและใช้ชื่ออำเภอโนนสูงเรื่อยมา จนถึงทุกวันนี้

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอโนนสูงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัดนครราชสีมา การคมนาคมที่ใช้ติดต่อกับจังหวัดนครราชสีมา ใช้เส้นทางหลวงแผ่นดินสายเอเชียที่ 2 สายนครราชสีมา – อุดรธานี และใช้เส้นทางรถไฟ สายนครราชสีมา – หนองคาย โดยอำเภอโนนสูงอยู่ห่างจากตัวจังหวัดนครราชสีมา ประมาณ 37 กิโลเมตร มีขนาดพื้นที่ประมาณ 698.18 ตารางกิโลเมตร หรือ 436,362.5 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 3.47 ของพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา อำเภอโนนสูงมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอต่างๆ ดังนี้

ทิศเหนือ          ติดต่อกับ         อำเภอคงและอำเภอขามสะแกแสง

ทิศใต้             ติดต่อกับ         อำเภอเฉลิมพระเกียรติและอำเภอเมืองนครราชสีมา

ทิศตะวันออก     ติดต่อกับ         อำเภอพิมาย อำเภอจักราชและอำเภอคง

ทิศตะวันตก      ติดต่อกับ         อำเภอเมืองนครราชสีมาและอำเภอโนนไทย

ลักษณะภูมิประเทศ

พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบสูง มีความลาดชันจากตอนเหนือลงสู่ตอนใต้ของอำเภอ ระดับความสูง 260 เมตร และ 176 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นดินร่วนปนทราย มีเกลือสินเธาว์ กระจายอยู่ทั่วไป มีลำน้ำที่สำคัญ คือ ลำน้ำมูล ลำคลัง ลำเชิงไกรและลำธารประสาท ไหลผ่านที่ราบของอำเภอโนนสูง

 

ลักษณะภูมิอากาศ

จากข้อมูลของสถานีอุตุนิยมวิทยาจัดหวัดนครราชสีมา สภาพภูมิอากาศอำเภอโนนสูงเป็นแบบมรสุมเมืองร้อน แบ่งเป็น 3 ฤดู คือ

ฤดูร้อน  เริ่มตั้งแต่เดือน กุมภาพันธ์  ถึง พฤษภาคม ของทุกปี โดยปกติจะมาอุณหภูมิเฉลี่ยสูงที่สุดในเดือน เมษายน คือ ประมาณ 39.7 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ เฉลี่ยประมาณ 73 เปอร์เซ็นต์

ฤดูฝน   เริ่มตั้งแต่ปลายเดือน พฤษภาคม  ถึง ตุลาคม ของทุกปี ช่วงที่ฝนตกมากที่สุดโดยประมาณกลางเดือนสิงหาคม – ตุลาคม ระยะนี้จะได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่พัดผ่านส่วนใหญ่ฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล โดยเกณฑ์เฉลี่ยมีฝนตกประมาณปีละ 1,108.7 มิลลิเมตร เดือนที่มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยมากที่สุด ได้แก่ เดือน กันยายน ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 260.5 มิลลิเมตร

ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่ปลายเดือน พฤศจิกายน  ถึง กุมภาพันธ์ ของทุกปี ระยะนี้จะได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งเป็นลมหนาวและแห้งพัดมาจากประเทศจีน เดือน ธันวาคมเป็นเดือนที่มีอุณหภูมิต่ำสุด คือ ประมาณ 16.7 องศาเซลเซียส

การปกครอง

อำเภอโนนสูงแบ่งการปกครองออกเป็น 16 ตำบล 208 หมู่บ้าน มีหลังคาเรือน 23,446 หลังคาเรือน   มีหน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น 2 รูปแบบการปกครองคือ

-     เทศบาลตำบล มี 6 แห่งคือ เทศบาลตำบลโนนสูง เทศบาตลาดแค เทศบาลตำบลมะค่า เทศบาลตำบลใหม่ เทศบาลตำบลด่านคล้าและ เทศบาลตำบลดอนหวาย

-     องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)  จำนวน 12 แห่ง  คือ คือ องค์การบริหารส่วนตำบลโตนด องค์การบริหารส่วนตำบลบิง องค์การบริหารส่วนตำบลดอนชมพู องค์การบริหารส่วนตำบลธารปราสาท องค์การบริหารส่วนตำบลหลุมข้าว องค์การบริหารส่วนตำบลมะค่า องค์การบริหารส่วนตำบลพลสงคราม องค์การบริหารส่วนตำบลจันอัด องค์การบริหารส่วนตำบลขามเฒ่า องค์การบริหารส่วนตำบลลำคอหงษ์ องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองปราสาทและ องค์การบริหารส่วนตำบลลำมูล

ประชากร

อำเภอโนนสูง มีจำนวนประชากร( ณ วันที่ 31  ธันวาคม  2554 ) ตามทะเบียนราษฎร์ 124,006 คน จำนวนหลังคาเรือน 23,446 หลังคาเรือน  ความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ย 184.81 คน ต่อ ตารางกิโลเมตร ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ

 

ข้อมูลด้านเศรษฐกิจ

สภาพทางด้านเศรษฐกิจของอำเภอโนนสูง ประชากรมีรายได้เฉลี่ยต่อปีอยู่ระหว่าง 30,000 -40,000 บาท ต่อครัวเรือน ส่วนใหญ่มีรายได้จากการประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นรายได้หลัก โดยคิดเป็นร้อยละ 80 ของครัวเรือนทั้งหมด แต่มักจะประสบกับปัญหาฝนแล้ง ทำให้ผลผลิตตกต่ำและได้รับความเสียหาย ในด้านการจำหน่ายผลผลิตส่วนใหญ่ จะมีพ่อค้ามารับซื้อผลผลิตที่สำคัญ ได้แก่ ตลาดเทศบาลตำบลโนนสูง ตลาดเทศบาลตำบลตลาดแค ตลาดเทศบาลตำบลมะค่า

ด้านแหล่งเงินทุน อำเภอโนนสูง มีธนาคาร 3 แห่ง ได้แก่ ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร และธนาคารกรุงศรีอยุธยา สำหรับรายได้ประชากรแยกตามอาชีพ ดังนี้

เกษตรกรรม

พื้นที่ใช้ในการเกษตร แบ่งเป็น

  • พื้นที่ทำนา           316,538 ไร่      คิดเป็นร้อยละ 90
  • พื้นที่ทำสวน           11,869 ไร่      คิดเป็นร้อยละ   65
  • พื้นที่ทำไร่             93,490 ไร่      คิดเป็นร้อยละ  84
  • พื้นที่ปลูกผัก            2,753 ไร่      คิดเป็นร้อยละ  61
  • พื้นที่อื่นๆ               93,490 ไร่      คิดเป็นร้อยละ 95

ด้านการปศุสัตว์

การเลี้ยงสัตว์ประชากรส่วนใหญ่เลี้ยงไว้สำหรับการบริโภคและเป็นรายได้เสริมในครัวเรือน

ด้านการรับจ้างและการใช้แรงงาน

ด้านการจ้างงาน เป็นแรงงานด้านการเกษตรกรรมและรับจ้างตามโรงงานอุตสาห

กรรมในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑลรวมทั้งในจังหวัดนครราชสีมา เป็นอาชีพหลักและอาชีพเสริมในช่วงระยะเวลาที่ว่างงาน

ด้านอุตสาหกรรม

การอุตสาหกรรมส่วนใหญ่เป็นโรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็ก ได้แก่ โรงงานผลิตเกลือ โรงสีข้าว โรงงานแปรรูปเหล็ก โรงงานผลิตคอนกรีต โรงงานทำร่ม อุตสาหกรรมในครัวเรือน เช่น จักสาน ทอเสื่อ เป็นต้น และมีโรงงานอุตสาหกรรมดังนี้

- โรงงานอุตสาหกรรม 12 แห่ง

- นาเกลือ    2 แห่ง

- ปั้มน้ำมันประเภทเครื่องจ่าย 19 แห่ง

 

ข้อมูลด้านสังคม

อำเภอโนนสูงแบ่งการบริหารงานด้านสาธารณสุข เป็น 2 CUP ได้แก่ CUP โนนสูง และ CUP ตลาดแค

การศึกษา

ประเภทสถานศึกษา จำนวน
โรงเรียนสามัญศึกษา 4
โรงเรียนประถมศึกษา 60
โรงเรียนในสังกัดเทศบาล 3
โรงเรียนเอกชน 3
ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียน 1
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 18

 

การศาสนา  วัดและสำนักสงฆ์จำนวน   109    แห่ง

วัฒนธรรมและแหล่งท่องเที่ยว

วัฒนธรรมพื้นบ้านของชาวอำเภอโนนสูง เป็นวัฒนธรรมของชาวโคราชโดยส่วนใหญ่ภาษาที่ใช้พูดเป็นภาษาโคราช สำหรับแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ  ได้แก่

  1. ปรางค์ปราสาท บ้านปราสาท ต.เมืองปราสาท

2. ปรางค์พลสงคราม บ้านพลสงคราม ต.พลสงคราม

3. หลุมขุดค้นแหล่งอารยธรรม 4,500 ปี บ้านโนนวัด ต.พลสงคราม

     ข้อมูลด้านทรัพยากรสาธารณสุข สถานบริการสาธารณสุข

สถานบริการสาธารณสุขของรัฐ

 

ประเภทสถานบริการ CUP โนนสูง
โรงพยาบาลชุมชน 1
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (สอ.เดิม) 16
ศูนย์สุขภาพชุมชนเทศบาล 1